Weidevogels

5 juni - Laatste telling van 2026

 

Op 5 juni hebben we voor de derde keer geteld in de weidevogelkolonie van Het Beloken Land. Er was veel activiteit: grutto's, kieviten, scholeksters en tureluurs waren volop aan het alarmeren. Ook zagen we al kuikens die konden vliegen.

​

Wat vooral opviel, was dat er in het hooiland vrijwel geen vogels meer zaten. Alles leek zich te hebben verplaatst naar de plas-drasgebieden en de kievitstroken. Toch liepen er ook nog kuikens tussen de schapen.

​

Als proef hebben we een klein stuk hooiland gemaaid waar het gras erg lang was. We konden daar geen nesten of kuikens meer vinden. De greppels en slootkanten hebben we bewust niet gemaaid. Al snel zagen we daar kievit- en gruttokuikens lopen. Zodra ze ons zagen, of wanneer een grutto alarm sloeg, doken ze direct de ongemaaide grasstroken in. Dit bleek uitstekend te werken. De kuikens konden in het kortere gras beter voedsel zoeken dan in het hoge gras, terwijl ze in de ongemaaide stroken voldoende dekking vonden.​ Het maaien van zo'n klein stukje en het opruimen van het maaisel kost wel veel extra werk, maar voor de kuikens had het duidelijk een positief effect.

​

Als we naar de resultaten kijken, kunnen we concluderen dat het een goed seizoen is geweest. Vooral de grutto's hebben het erg goed gedaan en er hebben veel grutto's in dit gebied gebroed. Een belangrijke reden hiervoor was dat in de omliggende gebieden al vroeg en veel werd gemaaid. Daardoor week een deel van de grutto's uit naar ons gebied, waar nog niet gemaaid was.

Dat zorgde aanvankelijk voor enkele problemen, zoals in eerdere verslagen al beschreven. Gelukkig vonden de vogels uiteindelijk een oplossing en kwam alles goed.

 

Dankzij de grote kolonie van verschillende weidevogelsoorten konden roofvogels bovendien goed op afstand worden gehouden. Daarnaast hebben wij ons best gedaan om verstoring door mensen, honden, katten en vossen zoveel mogelijk te voorkomen. Al met al kunnen we terugkijken op een succesvol broedseizoen, met goede resultaten voor de weidevogels van Het Beloken Land.

​

​

18 mei 2026 - Weidevogelwellness Het Beloken Land

Op maandagochtend 18 mei heeft Anne Broekman van Collectief Lopikerwaard voor de tweede keer de weidevogels geteld in de kolonie van Het Beloken Land. We begonnen op een stuk land waar schapen hadden gelopen. Daar zagen we kieviten met kuikens en een scholekster op het nest. Eerder hadden we ook al een scholekster met jongen gezien toen we het land in gingen.

​

Daarna liep Anne over de kievitstrook, met aan beide kanten grasland dat later gemaaid wordt. Zodra ze over het hek klom, kwamen de eerste grutto’s en kieviten al alarmerend op haar af. Ze waarschuwden hun kuikens, want een mens in hun gebied zijn ze niet gewend. Hoe verder Anne het gebied in liep, hoe meer grutto’s, kieviten en scholeksters boven haar hoofd cirkelden. Soms ging ze even op haar hurken zitten om alles op haar computer in te vullen. Ik dacht eerst dat ze hoge nood had, maar dat bleek gelukkig niet zo te zijn, haha!

​

In een stuk lang gras vlogen daarna nog drie grutto’s van hun nest op en ook zat daar een tureluur. Vervolgens kwamen we op een perceel waar het gras gemaaid was, behalve langs de slootkanten en greppels. Op het korte gras liepen veel kuikens, maar zodra ze ons zagen verdwenen ze snel tussen het hogere gras langs de sloten.

​

Via een plank liep Anne naar de grote plasdras, waar ook veel kievitstroken liggen. Daar waren opnieuw veel alarmerende vogels te zien en vond ze nog een gruttonest. Dat waren waarschijnlijk grutto’s die eerder uit een ander gebied waren verjaagd. We hadden zelf al gezien dat er nieuwe grutto’s naar dit gebied trokken. Eerst was ik benieuwd hoe dat zou aflopen, omdat het voor onrust zorgde, maar uiteindelijk hebben de vogels het goed verdeeld: de grutto’s die er al zaten broeden nu vooral op het achterste hooiland, terwijl de later gekomen grutto’s meer vooraan zitten, tussen de kieviten.

Later bezocht Anne nog een stuk land waar schapen hadden gelopen. Dat trekt veel weidevogels aan door het korte gras en de vele wormen en insecten.

 

Op dit moment ziet het er erg goed uit in het weidevogelgebied van Het Beloken Land. Er zijn dit jaar duidelijk meer grutto’s en kieviten. Door de grote kolonie kunnen ze roofvogels nog redelijk verjagen, al worden die wel steeds brutaler.

​

1 mei 2026 - Voorlopig verslag van de weidevogels op Het Beloken Land

De eenden hebben dit jaar naar schatting zo’n 150 nesten gehad op Het Beloken Land. Veel nesten zijn helaas leeggehaald door kraaien. Toch waren de resultaten bij de nesten die gespaard bleven aanvankelijk erg goed: per eend kwamen er zo’n 10 tot 12 kuikens uit. Helaas sloeg het succes snel om. Binnen een week werden de meeste kuikens opgegeten door reigers. Inmiddels zwemmen de meeste eenden zonder jongen rond, of hebben er nog slechts één of twee over. We hopen dat ze nog een tweede legsel zullen beginnen, want anders is er dit jaar nauwelijks sprake van aanwas.

​

De kievitten waren dit jaar duidelijk talrijker en hebben veel nesten gemaakt op het gebied. In het begin waren er minder grutto’s, maar later in het seizoen is dat gelukkig bijgetrokken en zijn het er zelfs meer dan vorig jaar. We hebben veel nesten kunnen waarnemen met de verrekijker. Om verstoring te voorkomen zoeken we deze niet actief op, maar we doen wel kuikentellingen.

​

Wat betreft de grutto’s hebben we twee bijzondere waarnemingen gedaan:

Ten eerste is er een kievitstrook met daarnaast een greppel met plas-dras. Hier broeden normaal gesproken veel kievitten en scholeksters, en slechts één of twee grutto’s. Dit jaar zijn het er echter maar liefst acht, soms zelfs dicht bij elkaar. Opvallend is dat ze hun nesten nu niet in het later te maaien grasland maken, maar op gefreesde grond. Waarom ze hiervoor kiezen is voor ons een raadsel, maar op Het Beloken Land vinden verder geen bewerkingen plaats, waardoor alles hier de kans krijgt om uit te komen.

Ten tweede zien we dat in de omliggende gebieden veel land wordt gemaaid. Hierdoor trekken veel grutto’s naar onze weidevogelkolonie, die ongeveer 15 hectare groot is. De grutto’s die hier al broeden proberen de nieuwkomers te verjagen. Het is afwachten hoe dit zich ontwikkelt.

​

De kolonie moet zich bovendien steeds vaker verdedigen tegen predatoren zoals kraaien, reigers en kiekendieven, wat steeds moeilijker wordt. Er gaan veel eieren en kuikens verloren, en er blijft maar weinig over. De ontwikkelingen gaan daarmee helaas de verkeerde kant op.

​

Wij mogen niets doen om de kuikens te beschermen. Roofdieren zoals vossen, katten en roofvogels mogen alles opeten. Er wordt vaak gezegd dat het niet zeker is of het een vos, kat of kraai is geweest. Maar ik zit elke dag in de polder en zie veel gebeuren. Roofdieren pakken de kuikens en de eieren. Ze zijn dag en nacht in de polder en zien nog veel meer dan ik, die er alleen overdag ben.

​

In een kolonie van weidevogels zou je eigenlijk ontheffing moeten krijgen om ze met vallen te vangen. Dan kunnen de mensen die zeggen dat het niet die vos, kat of roofvogel was, die dieren van ons krijgen — als ze die dan maar ver bij ons vandaan loslaten. Maar zelf vind ik dat ook geen goede oplossing. Je verplaatst het probleem alleen maar.

​

Sommige mensen willen het gewoon niet zien.

​

Blijf ons volgen — in het volgende verslag gaan we in op de tureluurs, scholeksters en zwaluwen.

​

​

1 april 2026 – Terugkeer van de weidevogels

Hoe verloopt de terugkeer van de weidevogels in het weidevogelgebied van Het Beloken Land?

​

De kieviten lijken dit jaar in grotere aantallen terug te keren. We denken dat dit te maken heeft met de aanleg van extra kievit stroken: stukken land die één keer gefreesd worden en daarna met rust gelaten, zodat nesten niet verloren gaan door verdere bewerking.

​

Bij de grutto’s zien we een wisselend beeld rond de grote plas-dras. Soms zijn er veel aanwezig, dan weer vrijwel geen. Mogelijk worden ze verstoord door een vos of verwilderde kat. Inmiddels zien we wel steeds meer gruttohaantjes verschijnen op de percelen. Ze verdelen zich goed over de 12 hectare met later maaibeheer, en we hebben de indruk dat hun aantal nog altijd toeneemt.

​

Ook de tureluurs zijn momenteel talrijker dan in voorgaande jaren. Of ze allemaal blijven en daadwerkelijk tot broeden komen, is nog even afwachten.

​

Het aantal scholeksters is vergelijkbaar met vorig jaar: ongeveer vier tot vijf broedparen. Voor deze soort blijft het een uitdaging om kuikens groot te krijgen. Veel eieren en jongen gaan verloren door predatie van katten en roofvogels. Hun nesten en kuikens zijn namelijk goed zichtbaar.

​

We zetten ons maximaal in om de nesten en kuikens van de weidevogels te beschermen. Zonder voldoende aanwas komt de populatie uiteindelijk onder druk te staan, ondanks de grote inzet van de boeren en de middelen die hiervoor worden vrijgemaakt.